ประวัติความเป็นมา

   ประวัติศาสตร์และตำนานชื่อหมู่บ้าน (อัตลักษณ์เชิงพื้นที่)

• ตำนาน "หนองช้างแล่น" : ชื่อตำบลมีที่มาจากเรื่องเล่าท้องถิ่นในอดีต ว่ามีโขลงช้างป่าพากันวิ่ง ("แล่น" ในภาษาใต้แปลว่าวิ่ง) ลงมาเล่นน้ำและข้ามผ่านหนองน้ำขนาดใหญ่ในพื้นที่ จึงกลายเป็นชื่อเรียกต่อๆ กันมาจนถึงปัจจุบัน

• อดีตเส้นทางเดินเรือสายประวัติศาสตร์: พื้นที่นี้มีแม่น้ำตรังไหลผ่าน ในอดีตจึงเป็นชุมชนท่าเรือโบราณที่เป็นทางผ่านสำคัญในการขนส่งสินค้าและสัญจรทางน้ำ เชื่อมต่อระหว่างอำเภอกันตังไปจนถึงอำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช                                                                                อัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมและศาสนา

• วัดศรีรัตนาราม (วัดหนองช้างแล่น): เป็นศูนย์รวมจิตใจและศูนย์กลางการทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรมของคนในชุมชนมาอย่างยาวนาน เป็นสถานที่จัดงานประเพณีสำคัญต่างๆ ของตำบล

• ประเพณีลากพระ (ชักพระ): เช่นเดียวกับชาวใต้ทั่วไป คนในตำบลหนองช้างแล่นมีความผูกพันกับประเพณีลากพระในช่วงออกพรรษา โดยมีการตกแต่งเรือพระอย่างประณีตงดงาม สะท้อนถึงความสามัคคีและการสืบทอดความเชื่อทางพระพุทธศาสนาของคนในท้องถิ่น                                    อัตลักษณ์ด้านวิถีชีวิตและภูมิปัญญาเกษตรกรรม

• วิถีเกษตรกรรมลุ่มน้ำ: ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทำสวนยางพารา สวนปาล์มน้ำมัน และการทำเกษตรผสมผสาน โดยอาศัยความอุดมสมบูรณ์ของลุ่มน้ำตรังและลำน้ำสาขา (เช่น คลองยางยวน คลองมวน)

• ภูมิปัญญาการเลี้ยงหมูหลุม: ตำบลหนองช้างแล่นมีชื่อเสียงด้านการเป็นแหล่งเรียนรู้ระบบเกษตรกรรมยั่งยืน โดยเฉพาะ กลุ่มวิสาหกิจชุมชนเลี้ยงหมูหลุม ที่นำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาใช้ในการทำปศุสัตว์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ลดกลิ่น ลดแมลงวัน และได้ปุ๋ยหมักชีวภาพกลับมาใช้ในชุมชน ซึ่งกลายเป็นต้นแบบการศึกษาดูงานในระดับอำเภอ

      ด้านความเชื่อ  ศาสนา  จารีตประเพณี  วัฒนธรรม

         ด้านความเชื่อ ศาสนา จารีตประเพณี และวัฒนธรรมของตำบลหนองช้างแล่น อำเภอห้วยยอด จังหวัดตรัง หล่อหลอมขึ้นจากศรัทธาในพระพุทธศาสนา ควบคู่ไปกับความเชื่อท้องถิ่นและวิถีชีวิตชาวใต้ โดยมีรายละเอียดและจุดเด่นที่เป็นเอกลักษณ์ของชุมชน ดังนี้

      ด้านศาสนาและศาสนสถาน (ศูนย์รวมจิตใจ)

• วัดศรีรัตนาราม (วัดหนองช้างแล่น): ตั้งอยู่หมู่ที่ 1 บ้านยางยวน เป็นวัดแรกและวัดเก่าแก่ที่สุดในตำบล สร้างขึ้นตั้งแต่ปี พ.ศ. 2276 ยุคอยุธยาตอนปลาย ปัจจุบันเป็นศูนย์กลางในการจัดกิจกรรมทางศาสนาและวันสำคัญต่างๆ ของคนในตำบล

• แหล่งท่องเที่ยวเชิงธรรมะอื่นๆ: มีศาสนสถานและสถานที่ปฏิบัติธรรมสำหรับขัดเกลาจิตใจของพุทธศาสนิกชน เช่น สำนักสงฆ์วนาศรมปรางทอง และ สถานปฏิบัติธรรมถ้ำเขาห้วยแรด (หมู่ที่ 6)                                                                                                                                                   ด้านความเชื่อและความเลื่อมใสศรัทธา

• ความศักดิ์สิทธิ์ของ "พ่อท่านเอียด : ชาวบ้านมีความศรัทธาอย่างแรงกล้าต่อ พระครูวุฒิโสภณ (พ่อท่านเอียด ธมฺมปาโล) อดีตเจ้าอาวาสวัดหนองช้างแล่น โดยมักเดินทางมากราบไหว้ขอพรสรีระและรูปปั้นของท่าน เพื่อขอให้ปกป้องคุ้มครองให้แคล้วคลาดปลอดภัยจากอันตรายทั้งปวง

• ความเชื่อจากตำนานท้องถิ่น : ชุมชนยังคงผูกพันกับตำนานที่มาของชื่อตำบล "หนองช้างเล่น" หรือ "หนองช้างแล่น" ที่สื่อถึงฝูงช้างป่าและความอุดมสมบูรณ์ในอดีต มีการแปลงความหมายเชิงบวกในปัจจุบันว่าหมายถึง "การไม่หยุดอยู่กับที่และพร้อมก้าวไปข้างหน้าตลอดเวลา"                                ด้านจารีตประเพณีและวัฒนธรรมท้องถิ่น  องค์การบริหารส่วนตำบลหนองช้างแล่น ได้สนับสนุนการสืบทอดประเพณีสำคัญต่างๆ เพื่อรักษาอัตลักษณ์อันดีงามไว้  ดังนี้

• ประเพณีลากพระ (ชักพระ) : งานบุญใหญ่ช่วงออกพรรษาตามจารีตชาวใต้ มีการร่วมใจตกแต่งเรือพระของวัดหนองช้างแล่นอย่างงดงามเพื่อเข้าร่วมขบวนแห่ แสดงถึงความสามัคคีและพลังศรัทธาของคนในชุมชน

• ประเพณีลอยกระทง : อบต. ร่วมกับชุมชนจัดงานสืบสานวัฒนธรรมไทยเป็นประจำทุกปี ณ บริเวณ ศาลาชิดลม หมู่ที่ 1 เพื่อขอขมาพระแม่คงคาและอนุรักษ์สายน้ำสายสำคัญในพื้นที่

• การรำมโนราห์ : มีศิลปวัฒนธรรมการแสดงพื้นบ้านภาคใต้ (โนรา) ที่หยั่งรากลึกในพื้นที่ มีการสืบทอดท่ารำและดนตรีเพื่อใช้ในพิธีกรรมตามความเชื่อ (เช่น โนราโรงครู) และการแสดงในงานรื่นเริง

• วันสำคัญทางประเพณีอื่นๆ : เช่น ประเพณีวันสงกรานต์ (วันผู้สูงอายุ) และการทำบุญเดือนสิบ (ชิงเปรต) เพื่อแสดงความกตัญญูต่อบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว                                                                                             ด้านภูมิปัญญาท้องถิ่น  ภาษาถิ่น

ด้านภูมิปัญญาท้องถิ่นและภาษาถิ่นของตำบลหนองช้างแล่น อำเภอห้วยยอด จังหวัดตรัง สะท้อนถึงรากเหง้าของชาวใต้ลุ่มน้ำตรัง ที่มีการสืบทอดองค์ความรู้และการใช้ภาษาที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ดังนี้

1. ภูมิปัญญาท้องถิ่น (Local Wisdom)

ภูมิปัญญาของคนในตำบลหนองช้างแล่นส่วนใหญ่ผูกพันกับ วิถีเกษตรกรรม การพึ่งพาตนเอง และการจัดการสิ่งแวดล้อม โดยมีจุดเด่นที่สำคัญ ได้แก่ :

• ภูมิปัญญาการเลี้ยงหมูหลุมยั่งยืน : ชุมชนหนองช้างแล่น (โดยเฉพาะกลุ่มวิสาหกิจชุมชนหมู่ที่ 5) มีชื่อเสียงด้านการนำภูมิปัญญาการเลี้ยงหมูหลุมมาใช้ โดยใช้วัสดุธรรมชาติ เช่น แกลบ ขี้เลื่อย และน้ำหมักชีวภาพ รองพื้นคอกเพื่อขจัดกลิ่นเหม็นและแมลงวัน และได้ปุ๋ยหมักคุณภาพดีกลับไปใช้ในสวนยางพาราและสวนปาล์มน้ำมัน จนกลายเป็นศูนย์เรียนรู้ระดับอำเภอ

• ภูมิปัญญาแพทย์แผนไทยและสมุนไพร : ในพื้นที่ยังคงมีการสืบทอดความรู้เรื่องการใช้สมุนไพรพื้นบ้านในการดูแลสุขภาพ รวมถึงมีหมอพื้นบ้านที่เชี่ยวชาญการนวดจับเส้นและการใช้ยาสมุนไพรรักษาโรคทั่วไปตามวิถีสืบทอด

• ภูมิปัญญาการจักสานและเครื่องมือประมงพื้นบ้าน : เนื่องด้วยอดีตเป็นชุมชนลุ่มแม่น้ำตรังและมีลำคลองหลายสาย (เช่น คลองยางยวน คลองมวน) ชาวบ้านจึงมีภูมิปัญญาในการสานเครื่องมือดักปลา เช่น ลอบ ไซ และการจักสานภาชนะเครื่องใช้จากไม้ไผ่และหวายเพื่อใช้ในครัวเรือน                              ภาษาถิ่น (Local Dialect)                                                          ประชากรในตำบลหนองช้างแล่นใช้ ภาษาไทยถิ่นใต้ (แหลงใต้) เป็นภาษาหลักในการสื่อสารในชีวิตประจำวัน โดยมีลักษณะเฉพาะตามสำเนียงชาวตรังและชาวห้วยยอด ดังนี้:

• สำเนียงและหางเสียง : สำเนียงแหลงใต้ของชาวหนองช้างแล่นจะมีความกระชับ ห้วน สั้น และรวดเร็วตามเอกลักษณ์ของภาษาใต้ แต่อาจมีสำเนียงเหน่ออันเป็นเอกลักษณ์เฉพาะของพื้นที่อำเภอห้วยยอดและจังหวัดตรังผสมอยู่ด้วย

• ตัวอย่างคำศัพท์ท้องถิ่นที่ใช้ในชีวิตประจำวัน:

  • แล่น หมายถึง วิ่ง (ซึ่งเป็นที่มาของชื่อตำบล "หนองช้างแล่น" หรือหนองน้ำที่ช้างวิ่งผ่าน)

  • หลบเริน หมายถึง กลับบ้าน

  • ทำไหร หมายถึง ทำอะไร

  • ดีปลี หมายถึง พริก

  • ย่าน หมายถึง แถวๆ หรือบริเวณ (เช่น ย่านสี่แยกอันดามัน)

• การสืบทอดทางภาษาและวรรณกรรมมุขปาฐะ : มีการใช้ภาษาถิ่นผ่านบทร้องเล่น บทเพลงกล่อมเด็ก (เพลงชาน้อง) และคำกลอนในพิธีกรรมทางความเชื่อ เช่น คำโนราโรงครู และคำทำขวัญต่างๆ ที่ยังคงอนุรักษ์ไว้โดยผู้สูงอายุในชุมชน

ท่านสามารถดาวน์โหลดเอกสารเกี่ยวกับ ทะเบียนประวัติคอมพิวเตอร์ พนักงานส่วนตำบล ลูกจ้างประจำ และพนักงานจ้าง อบต.หนองช้างแล่น ได้ที่นี่